Pamiętliwy metal
Nitinol jest stopem w składzie ok. 55% niklu i 45 % tytanu. Podczas ogrzewania wykazuje się zmianą struktury krystalicznej pomiędzy odmianą "niskotemperaturową" (martenzyt, podobny do długich igieł, powstający w stali w czasie hartowania) a "wysokotemperaturową" (austenit - sferyczne paciorki). Takie zmiany struktury krystalicznej określane są jako przejścia fazowe II rodzaju (przejściami fazowymi I rodzaju są topnienie i krzepnięcie oraz parowanie i skraplanie). W stopie Nitinol przejście fazowe między martenzytem a austenitem zachodzi w temperaturze 70-130 oC (temperatura przemiany zależy od dokładnego składu). W austenicie drucik z pamięcią powraca do swej formy jeszcze bardziej "wysokotemperaturowej" jaką "pamięta" z temperatury powyżej 500 oC.
![]() |
Zdjęcie z transmisyjnego mikroskopu elektronowego pokazujące strukturę stopu tytanu z niklem gdzie widoczne są dwie fazy martenzyt (długie igły) i austenit w postaci plam (www.fz-juelich.de/iwv/iwv1/datapool/page/9/fgl2.jpg,
Forschungszentrum Jülich). |
![]() |
![]() |