ZASADY UNIESZKODLIWIANIA I SKŁADOWANIA ODPADÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH
Właściwe gospodarowanie odpadami promieniotwórczymi może skutecznie zabezpieczyć człowieka i środowisko - teraz, a także w przyszłości - przed szkodliwym wpływem emitowanego przez nie promieniowania jonizującego.
Dlatego też podczas unieszkodliwiania i składowania odpadów obowiązują określone zasady:minimalizowanie ilości powstających odpadów,
odpowiednie segregowanie (oddzielnie ciekłe, oddzielnie nadające się do rozdrobnienia, prasowania, spalania itd.),
zmniejszanie objętości (prasowanie, odparowanie itp.),
zestalanie i pakowanie w taki sposób, aby były chemicznie i fizycznie stabilne,
składowanie odpadów w miejscach o właściwej strukturze geologicznej i stosowanie wszystkich możliwych technologii oraz barier, które skutecznie izolują odpady od człowieka i środowiska.
PRZETWARZANIE ODPADÓW
W Polsce przetwarzaniem odpadów promieniotwórczych zajmuje się Zakład Unieszkodliwiania Substancji Promieniotwórczych Instytutu Energii Atomowej (IEA).
Odpady ciekłe niskoaktywne oczyszczane są metodą sorpcji, w wyniku czego ponad 99% radionuklidów zostaje usuniętych ze ścieków i osadzonych w materiale sorpcyjnym. Materiał ten jako koncentrat promieniotwórczy jest zestalany w asfalcie.
Odpady ciekłe średnioaktywne są przetwarzane metodą odparowania. Pozostałości po odparowaniu - zawierające ponad 99,9% substancji promieniotwórczych, które uprzednio znajdowały się w ściekach - są zestalane w cemencie. Wkłady filtrów z systemów oczyszczania wód obiegów reaktorów jądrowych zestala się w żywicach epoksydowych.
Stałe odpady niskoaktywne są zgniatane w specjalnej prasie hydraulicznej. Dzięki temu, zależnie od charakteru i własności odpadów, 3-5-krotnie zmniejsza się ich objętość.
Stałe i zestalone odpady promieniotwórcze umieszczane są w stalowych bębnach (zabezpieczonych przed korozją warstwą cynku) i transportowane do składnicy odpadów.
Odpady transportuje się specjalnie do tego celu przystosowanymi samochodami, zachowując przy tym wszystkie zalecane środki ostrożności (jakość opakowań, sposób załadunku, prędkość pojazdu). Prawdopodobieństwo awarii, stwarzającej zagrożenie dla ludzi i środowiska podczas transportu odpadów jest znikome.
Rocznie w IEA otrzymuje się ok. 250 m3 przetworzonych i zestalonych odpadów przeznaczonych do składowania w Centralnej Składnicy Odpadów Promieniotwórczych (CSOP) w Różanie.