TRANSPORT MATERIAŁÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH

Materiały promieniotwórcze transportowane są samolotami, koleją, samochodami i statkami. Większość transportowanych przesyłek zawiera bardzo małe ilości substancji promieniotwórczych.

Pojazdy przewożące materiały promieniotwórcze powinny być oznakowane nalepką ostrzegawczą z charakterystyczną czarną "koniczynką". Umieszczona na nalepce cyfra jest międzynarodowym oznaczeniem materiałów promieniotwórczych przyjętym (dla potrzeb transportu) przez ONZ.

Na pojeździe powinien również znajdować się znak ostrzegawczy w postaci prostokątnej pomarańczowej tablicy. Podczas transportu niektórych materiałów promieniotwórczych na tej tablicy będą umieszczone liczby określające numer rozpoznawczy materiału i numer rozpoznawczy zagrożenia wg klasyfikacji ONZ.

PRZEPISY

Przepisy regulujące transport materiałów promieniotwórczych, zalecane przez MAEA, zostały opracowane we współpracy z wieloma organizacjami międzynarodowymi. Są one respektowane przez wszystkie kraje (także Polskę) należące do międzynarodowych organizacji transportowych zajmujących się przewozami: drogowym (ADR), kolejowym (RID), lotniczym (IATA) i morskim (IMO). Dotyczą m.in: typów opakowań, informacji o przewożonych materiałach, dokumentów przewozowych, rodzajów oznakowań.

Dokumenty przewozowe, nalepki ostrzegawcze, oznakowania, tablice umieszczone na samochodach lub wagonach zawierają informacje ważne dla przewoźników, odbiorców i innych osób zainteresowanych taką przesyłką. Natomiast szczególnego znaczenia nabierają w przypadku sytuacji awaryjnej, stając się podstawową informacją ułatwiającą przeprowadzenie akcji interwencyjnej lub ratowniczej.

Dokumenty przewozowe zawierają wszystkie podstawowe informacje o transportowanym materiale, a przede wszystkim jego składzie izotopowym, aktywności, fizycznej i chemicznej postaci oraz kategorii przesyłki, a także środkach jakie należy podjąć w razie wypadku.

Podobną funkcję spełniają nalepki i inne oznakowania znajdujące się na przesyłkach. Zawierają one informację o ich zawartości, ciężarze, a także innych właściwościach przewożonego materiału, np. wybuchowych, łatwopalnych.

Wcześniejsze powiadamianie o przywozie/przewozie materiałów promieniotwórczych do lub przez dany kraj wymagane jest tylko w szczególnych przypadkach, np. przewozie materiałów rozszczepialnych (paliwo jądrowe, pluton) i źródeł promieniotwórczych o bardzo dużej aktywności w opakowaniach typu B.

Podczas przewozu materiałów jądrowych podejmowane są dodatkowe zabezpieczenia, które mają je chronić przed kradzieżą, sabotażem, dywersją. Wymagania dot. tych zabezpieczeń są przedmiotem regulacji Międzynarodowej Konwencji o Ochronie Fizycznej Materiałów Jądrowych oraz zaleceń MAEA (Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej).