KLASYFIKACJA ODPADÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH

Podstawą klasyfikacji jest postać fizyczna odpadów, ich aktywność i czas połowicznego rozpadu.
Sposób klasyfikacji odpadów w poszczególnych krajach jest zróżnicowany. W Polsce wyróżniamy trzy kategorie odpadów:

• I kategoria - odpady beta i gamma promieniotwórcze

  Należą do nich:

  • Odpady niskoaktywne: m. in. odzież ochronna, lignina, bibuła, sprzęt laboratoryjny, narzędzia, a więc to wszystko co uległo skażeniu przez zetknięcie z substancjami promieniotwórczymi. Odpady te nie wymagają specjalnych osłon podczas transportu lub przetwarzania.
  • Odpady średnioaktywne: koncentraty promieniotwórcze, powstające w procesie zatężania ścieków, zużyte materiały sorpcyjne, np. wkłady filtrów z systemów wentylacji, a także fragmenty konstrukcji urządzeń i instalacji jądrowych.
  • Odpady wysokoaktywne: wypalone paliwo jądrowe oraz pozostałości po jego przerobie.

   

• II kategoria - odpady alfa - promieniotwórcze
• III kategoria - zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze

BARIERY OCHRONNE

Odpady promieniotwórcze muszą być odpowiednio składowane; im większa jest ich aktywność tym skuteczniejsze powinny być bariery przeciwdziałające ujemnemu wpływowi promieniowania na środowisko i człowieka.
W przypadku odpadów nisko- i średnioaktywnych, a takie przede wszystkim w Polsce występują, stosowane są następujące bariery ochronne:

1. chemiczna: trudno rozpuszczalne związki chemiczne izotopów promieniotwórczych (koncentraty), powstające w procesie przerobu i oczyszczania radioaktywnych ścieków;

2. fizyczna: materiał wiążący (spoiwo) - służy do zestalania lub utrwalania odpadów. Proces ten polega na zmieszaniu zatężonych już odpadów (koncentratów) ze spoiwem i nadaniu im formy stabilnego ciała stałego. Zapobiega to rozsypaniu, rozproszeniu, rozpyleniu i wymywaniu substancji promieniotwórczych. Najczęściej stosowane spoiwa to: asfalt, cement i tworzywa sztuczne;

3. I inżynierska: opakowanie (stalowy bęben lub betonowy pojemnik) - zabezpiecza odpady przed uszkodzeniami mechanicznymi i kontaktem z wodą. Stanowi również osłonę biologiczną, ponieważ osłabia promieniowanie;

4. II inżynierska: betonowa konstrukcja składowiska oraz impregnująca warstwa bitumiczna - chronią pojemniki z odpadami przed wpływem opadów atmosferycznych, wilgocią i korozją;

5. naturalna: struktura geologiczna terenu, na którym zlokalizowano składowisko. Teren taki powinien być m.in. asejsmiczny, niezatapialny (np. w czasie powodzi) i wyłączony z działalności gospodarczej. Jest to bardzo ważne, ponieważ właściwa struktura geologiczna i warunki hydrogeologiczne uniemożliwiają migrację radionuklidów, zapobiegają ich rozprzestrzenianiu w glebie oraz przenikaniu substancji promieniotwórczych do wód gruntowych i powierzchniowych.