Ogólny opis Skali INES

Międzynarodowa Skala Zdarzeń Jądrowych (ang. INES, The International Nuclear Event Scale) umożliwia szybkie i merytorycznie jednoznaczne informowanie społeczeństwa o zagrożeniach spowodowanych zdarzeniami w obiektach jądrowych. Ułatwia również ich poprawną interpretację przez specjalistów, przedstawicieli mediów i społeczeństwo.

Rysunek: Międzynarodowa Skala Zdarzeń Jądrowych

Skalę INES opracowała grupa specjalistów z różnych krajów, powołana przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (IAEA) oraz Agencję Energii Jądrowej (NEA/OECD). W pracach nad przygotowaniem Skali uwzględniono wyniki międzynarodowych spotkań poświęconych ogólnym zasadom jej tworzenia oraz doświadczenia wielu krajów (m.in. Francji i Japonii) stosujących u siebie skale zdarzeń jądrowych oparte na podobnych zasadach.

Początkowo Skalę INES wprowadzono na próbę jedynie do opisu i klasyfikacji zdarzeń w elektrowniach jądrowych, a następnie rozszerzono ją i przystosowano do opisu wszystkich zdarzeń związanych z materiałami promieniotwórczymi lub promieniowaniem oraz do wszelkich zdarzeń występujących podczas transportu materiałów promieniotwórczych. Skala INES jest obecnie z powodzeniem stosowana w ponad 60 krajach.

Rysunek: Podstawowa struktura skali

System informacyjny INES to utworzona na życzenie zainteresowanych krajów członkowskich sieć powiadamiania, za pomocą, której Krajowi Przedstawiciele INES z 60 państw dostarczają i otrzymują na Formularzach Oceny Zdarzeń oficjalne informacje dotyczące zdarzeń jądrowych. Formularze Oceny Zdarzeń stosuje się wówczas, gdy są one istotne ze względu na:

• bezpieczeństwo eksploatacyjne obiektów jądrowych (INES, poziom 2 i wyżej).

• zainteresowanie społeczeństwa (INES, poziom 1 i poniżej).

Taki sposób przekazywania informacji doprowadził do utworzenia w każdym spośród 60 państw struktury, dzięki której wszystkie zdarzenia są szybko oceniane za pomocą wspólnej klasyfikacji INES, co ułatwia powiadamianie i przekazywanie informacji na zewnątrz.

Skala dzieli zdarzenia na siedem poziomów; wyższe poziomy (4-7) noszą nazwę awarii a niższe poziomy (1-3) incydentów. Zdarzenia, które nie mają znaczenia dla bezpieczeństwa, są nazywane odstępstwami i zostały sklasyfikowane na poziomie 0 poniżej skali. Natomiast „poza skalą" klasyfikowane są zdarzenia zupełnie nie związane z bezpieczeństwem jądrowym.