SCYNTYGRAFIA TARCZYCY

 Najbardziej znanym badaniem izotopowym jest scyntygrafia tarczycy, tzw. mapa tarczycy. Prawidłowo funkcjonująca tkanka równomiernie gromadzi znacznik.

Jak uzyskać obraz? Pierwszym krokiem do uzyskania czytelnego obrazu badanych narządów jest dokładne zliczenie wszystkich emitowanych z wnętrza ludzkiego ciała kwantów promieniowania gamma. W czasach odkrywcy promieniotwórczości Antoine'a Henriego Becquerela stosowano do jej wykrycia kliszę fotograficzną. Potem skonstruowano licznik scyntylacyjny. Dziś obrazy uzyskuje się za pomocą aparatów o bardziej złożonej budowie - scyntygrafów lub gamma kamer, ale zasada ich działania pozostaje taka sama. Podstawowym elementem urządzeń scyntygraficznych jest głowica detekcyjna. W niej znajduje się kryształ scyntylacyjny - najczęściej jodek sodowy domieszkowany talem - który wykrywa emitowane promieniowanie. Kolimator ogranicza pole widzenia do potrzeb badania. Spełnia więc podobną funkcję jak soczewka w aparacie fotograficznym.

Znacznikiem może być jod-131 lub technet, wadą jodu jest dłuższy okres połowicznego rozpadu (7.5 dnia) oraz emitowanie także promieniowania beta. To sprawia, że identyczna dawka jodu 131 obciąża pacjenta 60 razy bardziej niż technet 99, który wysyła tylko promieniowanie gamma. Pacjentowi podaje się jod, jeżeli należy oznaczyć również jodochwytność tarczycy.
Jod podawany jest doustnie w postaci kapsułki, natomiast technet - dożylnie.

Badanie po podaniu jodu przeprowadza się po 24 godzinach, natomiast po podaniu technetu - po 6 godzinach.

Zobacz przykładowe wyniki badań scyntygraficznych tarczycy: Jod-131, Technet-99m

Te obszary gruczołu tarczowego, które pracują nieprawidłowo, wychwytują albo zbyt mało, albo zbyt dużo znacznika. Brak wychwytu oznacza zaburzenia produkcji hormonów tarczycowych - mówimy wtedy o guzku "zimnym", który może okazać się niezbyt groźnym gruczolakiem czy torbielą, ale może też być złośliwą zmianą nowotworową. Natomiast miejsce gromadzące więcej znacznika niż pozostały miąższ tarczycy to tzw. guzki "gorące" - są one często odpowiedzialne za nadczynność tarczycy, ciężką chorobę objawiającą się nadmierną pobudliwością nerwową, chudnięciem, zaburzeniami rytmu serca.