RENOCYSTOGRAFIA NEREK
Sposób wykonania badania jest podobny jak w przypadku tarczycy - pacjentowi podaje się dożylnie technet 99m. Po 30 minutach rozpoczyna się badanie za pomocą czterech detektorów skierowanych na nerki pacjenta, pęcherz i serce.
Przez pół godziny trwa sczytywanie wyników. Wydruk badania wskazuje absorpcję i wydalanie radioznacznika przez nerki. W badaniu można ocenić stopień wychwytu znacznika przez każdą z nerek, który jest proporcjonalny do ich udziału w oczyszczaniu. W dalszej części badania (faza wydalnicza) znacznik pojawia się w układach kielichowo-miedniczkowych, przepływa przez ujście miedniczkowo-moczowodowe, moczowody i ujścia moczowodowo-pęcherzowe do pęcherza moczowego.
Zdjęcia: Uczeń
(podczas wizyty w pracowni scyntygrafii) prezentuje sposób ustawienia detektorów
podczas badania czynności nerek
Zobacz przykładowe wyniki badań scyntygraficznych nerek.
INNE BADANIA SCYNTYGRAFICZNE
Badania izotopowe pomagają też ocenić stan pacjenta w przypadku chorób wątroby. Wielu chorobom tego narządu towarzyszą zmiany w obrębie skomplikowanego systemu naczyniowego wątroby. W normalnej sytuacji stosunkowo niewielka część krwi napływa przez naczynia tętnicze, reszta płynie żyłą wrotną, niosąc ze sobą związki chemiczne wchłonięte w jelitach po to, by mogły być przetworzone na substancje przydatne organizmowi i nieszkodliwe. Gdy miąższ wątroby jest chorobowo zmieniony, często dochodzi do patologii w ukrwieniu tego narządu - zmieniają się opory w krążeniu wrotnym, część krwi szuka więc innych dróg, na przykład przez naczynia żylne przełyku, bądź końca jelita grubego, w efekcie zmieniają się proporcje krwi przepływającej naczyniami tętniczymi i drogą krążenia wrotnego. Ocena ukrwienia jest wtedy trudna, wymaga inwazyjnych badań radiologicznych, połączonych z wprowadzaniem do naczyń cewnika. W wielu przypadkach można ich jednak uniknąć, jeśli zastosuje się badania izotopowe lub dopplerowskie badania ultrasonograficzne. Po dożylnym wstrzyknięciu znacznika i opracowaniu wykreślonej komputerowo krzywej jego przebiegu w rejonie wątroby, uzyskuje się informacje o różnych składowych ukrwienia wątrobowego.
Także cholecystografię i cholangiografię, badania radiologiczne służące do oceny dróg żółciowych, można zastąpić izotopowym badaniem dynamicznym wątroby. Znakowany radiotechnetem związek chemiczny, wychwytywany selektywnie przez komórki wątrobowe, przechodzi do dróg żółciowych, a następnie ukazuje cały pasaż żółci do jelit. Badanie jest szczególnie przydatne u dzieci ze znaczną żółtaczką, gdy słaba koncentracja klasycznego kontrastu uniemożliwia wykonanie badań radiologicznych. Dzięki niemu udaje się zdiagnozować wrodzone zarośnięcie dróg żółciowych, którego wykrycie jedynie w okresie noworodkowym daje szanse leczenia, wrodzone wady torbielowate i wszelkie choroby, w których istotna jest ocena sprawności pasażu żółci do jelit.
Scyntygrafię można również z powodzeniem zastosować do badania dzieci z zaburzeniami pasażu pokarmu przez przełyk do żołądka i dalej do dwunastnicy. Na świecie powszechnie wykonuje się badanie zwane milkscan, które polega na podaniu doustnie mleka (a dzieciom uczulonym na mleko innego pokarmu) zmieszanego z małą ilością radiotechnetu i obserwowaniu, czy znacznik bez przeszkód przesuwa się wzdłuż przewodu pokarmowego. Pozwala to wykryć tzw. refluks żołądkowo-przełykowy, czyli nieprawidłowe cofanie się pokarmu, przy którym czasem dochodzi nawet do przedostania się pokarmu do dróg oddechowych. Jest to bardzo ważne, ponieważ wiele schorzeń układu pokarmowego, a nawet nawracających infekcji dróg oddechowych, ma swe źródło właśnie w tej nieprawidłowości. U osób dorosłych badanie tego typu stosuje się po operacjach onkologicznych, kiedy rozległa, ale konieczna interwencja chirurga mogła doprowadzić do zaburzeń motoryki przełyku.
Jeszcze innym badaniem, które może mieć decydujący wpływ na postępowanie lecznicze, jest scyntygrafia kości, umożliwiająca wczesne wykrycie zapalenia bakteryjnego. Początki tej poważnej i wymagającej bardzo intensywnego leczenia choroby sprawiają często trudności diagnostyczne. Zanim lekarz będzie mógł dostrzec w badaniu radiologicznym wtórne zmiany uwapnienia, na scyntygramie wyraźnie będzie już widać zwiększone gromadzenie radioizotopu, spowodowane wzmożonym metabolizmem chorego obszaru kości. Dzięki temu leczenie można rozpocząć dużo wcześniej. Również w wykrywaniu przerzutów nowotworowych do układu kostnego badania izotopowe są powszechnie uznane za czulsze od radiologicznych.